Alphen aan den Rijn is een plaats en gemeente in Zuid-Holland tussen Leiden, Gouda en Bodegraven en Ter Aar. De gemeente bestaat naast de stad Alphen zelf ook nog uit de dorpen Aarlanderveen en Zwammerdam. Alphen aan den Rijn ligt bij de samenvoeging van de rivieren de Aar en de Oude Rijn, die vanaf Utrecht naar Leiden stroomt. Alphen wordt aan de oostzijde begrensd door de Gouwe en het Aarkanaal, in het westen door de Heimanswetering en dwars daar doorheen loopt de Oude Rijn.

 

De oppervlakte van de gemeente Alphen aan den Rijn bedraagt 57,68 km², waarvan 2,52 km² water. Per 1 januari 2005 had de gemeente een woningvoorraad van 28.487 woningen en per 1 januari 2007 een inwoneraantal van 71.004 (bron: CBS). In oktober 2001 is Alphen aan den Rijn uitgeroepen tot Groenste stad van Nederland en in september 2002 zelfs tot Groenste Stad van Europa. Aan de Rijnhaven ligt een uitgebreid industrieterrein. Hier staat ook de 135 meter hoge KPN toren, die door Nozema als eerste toren voor de doorgave van digitale ethertelevisie werd gebruikt.